يكي از متداول‌ترين انواع برداشت‌هاي ژئوفيزيكي مغناطيس‌سنجي است. مغناطيس‌سنج‌ها ميدان مغناطيسي زمين و عوارض باستان‌شناسي را كه گاهي اوقات در اطراف خود ميدان مغناطيسي دارند،‌اندازه مي‌گيرند.

مثلا اشياء آهني داراي ميدان مغناطيسي هستند و محدوده‌اي كه اين اشياء در آن دفن شده‌اند هم داراي ميدان مغناطيسي است. نهرها هم اين نوع ميدان مغناطيسي را نشان مي‌دهند. زيرا اين اشياء توسط خاك پوشيده شده‌اند و حداقل بخشي از خاك از ذرات مغناطيسي ساخته شده است.

مگنتومتر شبيه فلزياب و اندكي بزرگتر از آن است اما برخلاف مقاومت سنج وارد زمين نمي‌شود.

تجهیزات مغناطیس سنجی لیتوس:

مغناطیس سنجی(مگنتومتری)

مطالعه مغناطيس زمين قديمي‌ترين شاخه ژئوفيزيك است . ويليام گيلبرت (1603 – 1540) اولين بررسي هاي علمي را در مورد مغناطيس زمين انجام داد و نشان داد ميدان مغناطيسي زمين هم ارز يك مغناطيس ماندگار است كه در راستايي عموما" شمالي _ جنوبي در نزديكي محور چرخشي زمين قرار دارد . ويژگي‌هاي ميدان مغناطيسي زمين از زمان گيلبرت مورد مطالعه قرار گرفته‌بود اما در سال 1843 « فن ورده » براي اولين بار تغييرات ميدان را براي تعيين محل كانسارهاي مغناطيسي بكار برد . در سال‌هاي اخير پيشرفت‌هاي قابل توجهي در زمينه ساخت دستگاه‌ها و تفسير اندازه‌گيري‌هاي اين روش ژئوفيزيكي (قديمي‌ترين روش) كه هم براي تعيين محل كانه‌هاي پنهان و هم براي تعيين ساختارهاي مربوط به نهشته‌هاي نفت و گاز بكار مي‌رود پديد آمده است .

روش هاي گراني و مغناطيسي شباهت زيادي دارند . با اين وجود نقشه هاي مغناطيسي عموما" پيچيده‌تر و تغييرات ميدان نابسامان‌تر و محلي ‌تر از نقشه‌هاي گراني است . اين امر تا اندازه‌اي مربوط به اختلاف ميان ميدان دو قطبي مغناطيسي و ميدان يك قطبي گراني است كه اولي داراي بزرگي و راستاي متغير است و دومي داراي بزرگي بوده و تنها در راستاي قائم مي‌باشد . در حالي‌كه نقشه گراني عمدتا" نشان‌دهنده اثرهاي منطقه‌اي است بنظر مي‌رسد نقشه مغناطيسي مجموعه‌اي از ناهنجاري‌هاي باقيمانده باشد كه نتيجه تغييرات بزرگ در جرئي از كاني‌هاي مغناطيسي است كه در داخل سنگ‌هاي نزديك به سطح وجود دارد . لذا تفسير دقيق داده‌هاي ميدان مغناطيسي بسيار مشكل‌تر از تفسير داده‌هاي گراني است . از طرف ديگر در مقايسه با اغلب روش‌هاي ژئوفيزيكي اندازه‌گيري‌هاي صحرايي در اين روش ، راحت ، ارزان و ساده است و عملا" نيازي به اعمال تصحيح در قرائت‌ها نيست . به اين دليل و نيز به دليل اينكه تغييرات ميدان مغناطيسي در اغلب موارد مشخص‌كننده ساختارهاي كاني و نيز ساختارهاي منطقه‌اي است (مثلا" نواحي نفتي مساعد) لذا روش مغناطيسي كاراترين روش كاوش ژئوفيزيكي است . يك برنامه ژئوفيزيكي بدون كاربرد روش مغناطيسي در آن حداقل در مرحله شناسايي به سختي قابل تصور است .

در ادامه این بخش می‌توانید مجموعه‌ای از اطلاعات و برخی مقالات و کارهایی که در زمینه اکتشاف مگنتومتری صورت پذیرفته است را ببینید. 

 

تاریخچه‌ای بر مغناطیس‌سنجی و گرانی‌سنجی

مغناطیس‌‌سنجی معدن سنگ آهن سنگان خواف

بررسی‌ ناهنجاری موجود در بی‌هنجاری مغناطیسی کانسار آهن جنگا، جبرفت

بررسی روش‌های اکتشاف سنگ آهن، معدن شماره یک گل‌گهر