وقتی صحبت از معدن و معدن‌داری می‌شود چندین شاخه متعدد علمی و عملی به‌ ذهنها می‌رسد. در این شاخه دانشگاهی که از هیجان خاص خود برخوردار بوده به سه شاخه مطالعاتی اصلی تحت عناوین پیجویی و اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری و در نهایت فرآوردی مواد معدنی می‌توان اشاره نمود. بخشی که ما الان در آن قرار داریم پی‌جویی و اکتشاف، اولین مرحله از فعالیت‌های معدنی را دربرمی‌گیرد. در این قسمت به زبان ساده از لحظه مشاهده یک نمونه سنگ و یا خاک که ارزش اقتصادی داشته باشد تا زمانیکه منجر به صدور گواهی کشف شود برایتان شرح داده می‌شود.

 

- فرض کنید شما یک سنگی را پیدا کرده‌اید در ابتدا می‌بایست از ارزش اقتصادی آن از طریق انجام یک یا دو آنالیز مثلا XRF و یا XRD و همچنین کارشناس خبره این کار مطمئن شوید. در ادامه حتما مختصات جغرافیایی نقطه و محدوده‌ای که سنگ در آن یافت شده است را از طریق GPS تعیین و توسط افراد و یا شرکت‌های مجاز فعال در این قسمت مورد برسی قرار خواهید داد تا از آزاد و بلامعارض بودن آن مطمئن شوید. به این صورت که مختصات مورد نظر در کاداستر(سامانه ثبت و صدور مجوزهای معدنی) وارد و از آزاد بودن محدوده و فاصله و حریم آن نسبت به محدوده‌های بهره‌برداری، گواهی کشف‌دار، دارنده پروانه اکتشافی، محدوده‌های مزایده‌ای، ثبت شده بلامعارض قبلی و در نهایت حفاظت شده و محیط زیست تعیین گردد. تمام کارهایی که تا پایان این بخش صورت می‌پذیرد را مشاوره و ثبت در کاداستر گویند.

 

- با صدور نامه ثبت بلامعارض محدوده به‌نام شما فرصتی کوتاه یک الی دو ماهه دارید تا به ارائه گزارش طرح اکتشافی بپردازید. در این زمان باز  از طریق افراد و شرکت‌های مجاز در این زمینه به تهیه این طرح پرداخته و در نهایت با مهر و امضای یکی از مهندسین سازمان نظام مهندسی معدن وتایید کارشناسان کمیته اکتشافی سازمان صنعت، معدن و تجارت موفق به صدور و دریافت پروانه اکتشافی محدوده اکتشافی خود خواهید شد.

- در مرحله سوم که شاید مهم‌ترین بخش فعالیت‌های اکتشافی یک محدوده اکتشافی را به خود اختصاص می‌دهد، از زمان صدور پروانه اکتشافی تا ارائه گزارش جامع پایانی اکتشاف است. این مرحله که بنا به نوع ماده معدنی معمولا می‌تواند بین 6 الی 18 ماه را به خود اختصاص داده و بنا به شرایط آب و هوایی منطقه، عدم وجود سرمایه‌گذاری و یا افزایش مطالعات اکتشافی با درخواست کارفرما و موافقت سازمان محترم صنعت، معدن و تجارت از 3 ماه الی یکسال بصورت مرحله مرحله تمدید گردد.

در پشت پروانه اکتشافی صادره مجموعه فعالیت‌های اکتشافی در چهار مرحله شناسایی، -پی‌جویی، -اکتشاف مقدماتی و -اکتشاف تفصیلی شرح داده شده است. این مراحل به‌طور کاملا اختصاری و بسته به نوع ماده معدنی(فلزی، غیرفلزی، ساختمانی، تزئینی و نما و ...) به شرح زیر خواهد بود.

- انجام مطالعات دفتری  و گردآوری مجموعه‌ای از داده‌های ماهواره‌ای، زمین‌شناسی وضعیت راه‌های ارتباط به منطقه و محدوده، - پی‌جویی کامل و چکشی از محدوده جهت تعیین بهترین محل برای شروع فعالیت‌های اکتشافی در آن بخش، - ترسیم یکی از نقشه‌های زمین‌شناسی و توپوگرافی متوسط مقیاس 1:25.000، 1:20.000 و یا 1:10.000، - انجام مطالعات ژئوشیمی و ژئوفیزیک در مقیاس اکتشاف مقدماتی و استفاده از نتایج همه مراحل بالا جهت تعیین محدوده و بخش اصلی مطالعات و ایجاد سینه‌کار، - انجام ژئوشیمی و ژئوفیزیک به‌شکل تفصیلی و تخصصی و استفاده از نتایج آن جهت تعیین دقیق محل مغزه‌گیری‌ها و یا ایجاد سینه‌کار ، - انجام انواع حفاری‌های اکتشافی از همان مراحل آغازین تا تعیین ذخیره قطعی با عناوین مختلفی چون چاه، چال، ترانشه، چاهک و کرگیری(مغزه‌گیری)، - انواع نمونه‌گیری‌ها و برداشت نمونه‌ از محدوده قبل از حفاری‌ها، بعد از آن جهت آنالیزهایی چون XRF، XRD، ICP، تست تکنولوژیکی، آزمایشات مقاومتی و فیزیکی سنگ و بسیاری از آنالیزهای تخصصی بسته به نوع ماده معدنی و در نهایت - تهیه گزارش پایانی اکتشاف به همراه تهیه نقشه زمین‌شناسی و توپوگرافی 1:1000 که مرحله پایانی اکتشاف را دربرمی‌گیرد. با ارائه این گزارش که دربرگیرنده تمامی فعالیت‌های اکتشافی در محدوده از احداث و ترمیم جاده، استعلامات اداری تا تمامی کارهای اکتشافی تخصصی است که با مهر و امضای یکی از مهندسین سازمان نظام مهندسی معدن مورد تایید قرار گرفته است؛ پس از بررسی در کمیته اکتشافات سازمان صنعت، معدن و تجارت منجر به صدور گواهی کشف می‌گردد. 

بدین‌ترتیب با صدور گواهی کشف مراحل پی‌جویی و اکتشاف به پایان می‌رسد. یادآوری می‌کنم پیجویی و اکتشاف در هر معدنی همزمان با استخراج ماده معدنی جهت بهره‌برداری از بخش‌های دیگر همواره می‌تواند در حال انجام باشد. مشابه آنچه در معادن بزرگ از جمله سرب و روی انگوران مشاهده و انجام می‌پذیرد.

 

Pdf ارزیابی اثرات زیست‌محیطی در مرحله اکتشافی پروژه‌های معدنی

زیرمجموعه‌های پی‌جویی و اکتشاف شامل موارد زیر است:

-مشاوره

-ثبت محدوده معدنی

-نقشه‌های زمین شناسی و توپوگرافی

-طرح اکتشافی و گزارش پایان اکتشاف

-GIS

-خدمات مقطع گیری

-ژئوشیمی