یکی از جدیدترین روش های ژئوفیزیکی که کاربردبسیار وسیعی از موارد کاوشهای زیرسطحی دارد، روش «رادار نفوذی زمین» می باشد که به اصطلاح رایج بین المللی GPR یا Ground Penetrating Radar گفته می شود.

اصول و مباني تئوري اين روش شباهت‌هاي بسياري با لرزه‌نگاري انعكاسي دارد. موج به‌كار گرفته شده در روش لرزه‌نگاري مكانيكي و از نوع امواج صوتي است ولي در GPR از امواج الكترومغناطيس فركانس بالا استفاده مي‌شود. گستره وسيع كاربردهاي اين روش به‌علاوه قدرت تفكيك بالاي آن، سرعت در برداشت داده‌ها و همچنين غير مخرب بودن آن را مي‌توان از دلايل توسعه آن در اين سال‌ها نام برد.

در این روش امواج الکترومغناطیس توسط یک آنتن فرستنده به داخل زمین ارسال شده و پس ازانعکاس از ناهمگنی های زیرسطحی توسط آنتن گیرنده دریافت و ثبت می گردد.

اساس روش GPR بر پایه پاسخ محیط انتشار موج یا میدان الکترومغناطیسی تولید شده توسط آنتن فرستنده، به خصوصیات الکترومغناطیسی محیط که شامل گذردهی الکتریکی رسانندگی الکتریکی و تراوایی مغناطیسی می‌باشد، استوار است.

دستگاه GPR داراي يك مولد سيگنال، يك فرستنده و يك گيرنده مي‌باشد. امواج الكترومغناطيسي توسط فرستنده به داخل زمين فرستاده مي‌شوند. بخشي از انرژي امواج در برخورد با فصل مشترك‌هاي زيرسطحي منعكس و يا پخش و بخشي از انرژي در لايه‌ها و يا اشياء مدفون نفوذ مي‌كند.مؤلفة الكتريكي امواج الكترومغناطيس به عنوان يك تابع پيمايش زماني توسط گيرنده ثبت مي‌شود. گيرنده ممكن است توانايي ذخيره و رقمي كردن داده‌ها، را داشته باشد. بعضي سيستم‌هاي پيشرفته به همراه يك رايانه بوده كه پردازش داده‌ها به هنگام برداشت و بعد از آن را ممكن مي‌سازند.

                                                                                    

به طور كل توانايي تفكيك سيگنال‌ها از اهداف نزديك به هم را در ژئوفيزيك قدرت تفكيك گويند. درGPR تفكيك پذيري به فركانس مركزي و پهناي باند و همچنين پارامترهاي الكتريكي از قبيل رسانندگي و ضريب دي‌الكتريك و نيز شكل هندسي هدف وابسته است.

در شكل زیر پروفيل‌هاي GPR را كه با استفاده از دو آنتن 100 و 200 مگاهرتز برداشت شده‌اند،نشان مي‌دهد. همانطور كه در اين شكل ديده مي‌شود، تفكيك‌پذيري عمودي با فركانس مركزی آنتن‌ها رابطه مستقيم دارد و با افزايش فركانس مركزي آنتن، تفكيك‌پذيري عمودي افزايش يافته است.

                                                                            

مقاطع زماني GPR با استفاده از آنتن‌هاي 100مگاهرتز(a) و 200مگاهرتز (b) در يك منطقه

*مقاله کاربرد روش GPR در راه آهن

*مقاله آشکارسازی دقیق تأسیسات زیرسطحی شهری با برداشت و مدلسازی دوبعدی و سه بعدی داده های رادار نفوذی به زمین (GPR) 

*فایل GPR Ground Penetrating Radar

 

کاربرد‌های GPR

- مكان يابي محل استقرار لوله ها ، كابل هاي زير زميني و ...

- تصويربرداري عمقي و تعيين ضخامت لايه‌هاي مختلف روسازي راه‌هاي آسفالتي و بتني و موقعيت فضاهاي خالي زير روسازي

- تعيين موقعيت زباله هاي خطر آفرين. تعيين سطح مخازن آب‌هاي زيرزميني و ...

- شناخت موقعيت حفره‌ها ، غارها ، آب زيرزميني، معادن ، گسل‌ها ،تونل‌ها و ...

- مطالعات ژئوتکنیک و تحلیل خطر

- مطالعات باستان‌شناسی و مطالعات نظامی و ...

 

شرکت زمین معدن طارم، با تجهیزات پیشرفته و کادر متخصص آماده مشاوره، اجرا، آنالیز، و تحلیل کلیه فعالیت های GPR را در زمینه های مکان یابی محل استقرار لوله ها و کابل های زیرزمینی، شناخت موقعیت حفره ها و معادن و جانمایی پسماندها و ... می باشد.